Gıda israfı birden fazla sebeple karşımıza çıkmaktadır. Bu sebepler bilinçli veya bilinçsiz olabilir. Gıda israfının boyutları ülkelerin sosyal ve ekonomik özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir. Gıda israfı en fazla gelişmiş ülkelerde görülmektedir. Gelişmiş ülkelerin gelir artışları otomatik olarak gıda tüketim miktarı ve çeşidiyle doğru orantılı olarak artmaktadır. Bu artış beraberinde bazı durumları da yanında getirmektedir. Bunlar ev dışı tüketimin fazlalaşması, alışveriş ve yeme-içme kısımlarının çoğalması ve en önemlisi şehirleşmeyle beraber tarımdan uzaklaşma bunlardan birkaçıdır.

RAKAMSAL OLARAK GIDA İSRAFI

Yılda 870 milyon insanın tam anlamıyla beslenemediği ve milyonlarca insanın açlık sebebiyle öldüğü dünyamızda gıda israfı ciddi rakamlara ulaşmıştır. Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre dünyada yıllık 1 trilyon dolar ve ton olarak 1.3 milyara denk gelen gıda israfı yapılmaktadır. Bu rakamlar gıda üretiminin 1/3’üne denk gelmektedir. Dünya genelinde yapılan bir istatiğe göre 3 tabaktan biri çöp olmaktadır. Bu rakamlara bakıldığında dünyanın ekonomik yükünün 750 milyar olduğu belirlenmiştir. Kalori olarak denkliği ise 10.5 katrilyon kcal’dır. Tüketime en ihtiyaç duyulan gıda tahıl grubudur. Tahıl grubu maalesef enerji kaybı konusunda ilk sıradadır. Endüstrileşmiş ülkeler bu kayıpta en çok oranı almıştır. Gelişmiş olan ülkelerde %40’ı aşan israf 222 milyon ton israfa eştir. Ayrıyetten gıda israfının %95’lik kısmı besin taşıma zincirinde meydana gelmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde gıda üretimi için harcanan su kaynağı %80 dir. ABD bu üretim için fazlasıyla harcama yapsa da üretilen gıdanın %50’si israf olmaktadır. Gelişmiş olan ve bir o kadarda israfı fazla olan ülkelerden biriside Kanada’dır. Kanada’da israf edilen gıda miktarının maddi olarak karşılığı 27 milyar dolardır. Maalesef bu ve bunun gibi gelişmiş ülkelerde durum hemen hemen aynıdır.

GIDA İSRAFI NASIL ÖNLENİR?

Dünyada ve Türkiye’de gıda israfının önüne geçmek için öncelikle insanları bu konuda seminerler yaparak bilinçlendirmek ve bu konunun önemini, hassasiyetini insanların kafasında fazlaca yer etmesini sağlamak gerekmektedir. İsrafa ilişkin eğitimler, seminerler ve teşvikler yapılmalıdır. İsraf haline gelen gıdaların geri dönüşümü sağlanıyor mu buna bakılması ve ona göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Geri dönüşümü mümkün olmayan gıdaların uygun test ve tüketilebilirliğine bakıldıktan sonra sahipli veya sahipsiz hayvan dostlarımıza yiyecek olarak verilmelidir. Dönüp etrafımıza baktığımızda çöpten bir parçada olsa ekmek toplayıp geçimini sağlayan insanlar görürüz. İşte gıda israfı tam da bu tablodur. Ne kadar ciddi ve ne kadar acı. Ünlü oyuncu Morgan Freeman’in sözüyle yazımı tamamlamak isterim sevgili okuyucularım ünlü oyuncuya göre ‘İnsanlık Afrikalı bir anne çocuğuna ” Tabağındaki yemek bitecek.” dediği zaman bu israftan kurtulacaktır.

YAPILMASI GEREKEN BAZI DURUMLAR

• Alışveriş listesi yaparak fazla gıda alımını önleyebiliriz.
• Tükettikten sonra kalan gıdaları değerlendirmeliyiz.
• Yiyecekleri bayatlamadan hızlı bir şekilde tüketmeliyiz.
• Tüketimimizi küçük porsiyonlar halinde yapmalıyız.
• Dışarda yediğimiz yemeklerin fazlasını paket olarak almalıyız.
• Kendimizdeki bireysel bilinçlendirmeyi arttırarak çevremize örnek olmalıyız.

Gıda kategorisinde bulunan diğer içerikleri de okumanızı tavsiye ederiz!